Cytologia zwana także testem Papanicolau, jest prostym i równocześnie niezwykle ważnym badaniem mającym na celu kontrolę, ocenę stanu szyjki macicy , w tym wykrywanie stanów zapalnych. Jednym z najważniejszych jej celów jest jednak profilaktyka przecwinowotorowa, dzięki wykrywaniu tzw. stanów przerakowych oraz wczesnej postaci raka szyjki macicy.

Kiedy wykonać cytologię

Co rok cytologię powinny wykonać kobiety, które rozpoczęły współżycie (niezależnie od wieku) oraz wszystkie w wieku 18-20 lat. Badanie cytologiczne wykonuje się w pierwszej połowie cyklu. Warto ją także wykonać po przeleczeniu stanu zapalnego. Poza corocznym badaniem kontrolnym cytologie należy także wykonać w przypadku, gdy pojawiają się upławy, obfita wydzielina z pochwy, przykry zapach, ból, pieczenie, przedłużające się krwawienie lub plamienia pomiędzy miesiączkami lub inne objawy mogące świadczyć o toczącym się stanie zapalnym.

Jak się przygotować do badania cytologicznego

Nie należy wykonywać cytologii bezpośrednio przed, po i w czasie trwania miesiączki oraz plamienia, gdyż utrudnia to postawienie diagnozy. Przed badaniem powinno się również na około dwa dni zachować abstynencję seksualną oraz zrezygnować z irygacji pochwy. Po zastosowaniu przeciwzapalnych leków dopochwowych również należy odczekać minimum 2 dni.

Cytologia - sposób wykonania

Cytologia nie jest bolesnym zabiegiem. Podczas badania zakładany jest wziernik, a następnie specjalną szpatułką pobiera się rozmaz z kanału i tarczy szyjki macicy (wtedy wynik jest bardziej wiarygodny niż badanie rozmazu z jednego tylko miejsca). Na wynik najczęściej czekamy kilka dni.

Jak odczytać wynik cytologii

Grupa I - bardzo dobry wynik, szyjka macicy zdrowa, brak zmian, komórki nabłonka prawidłowe, kolejne badania kontrolne za rok

Grupa II -wynik dobry, najczęstszy dla współżyjących kobiet, w materiale wykryto nieliczne nieprawidłowe komórki, mogące świadczyć o niewielkim stanie zapalnym, w wyniku podaje się informację o zmienionych komórkach, ginekolog podejmuje decyzję o ewentualnym leczeniu

Grupa III – wynik średni, w rozmazie znajdują się komórki o znacznie zmienionej budowie (tzw. komórki dysplastyczne), wynik tej grupy może także świadczyć o toczącym się ciężkim stanie zapalnym, konieczna jest dalsza diagnostyka w celu wykluczenia bądź potwierdzenia istanienia komórek nowotworowych lub/i zidentyfikowania stanu zapalnego

Grupa IV – zły wynik, obecność komórek atypowych, prawdopodobieństwo komórek rakowych w stadium przedinwazyjnym, konieczne wykonanie biopsji

Grupa V – bardzo zły wynik, wykryto liczne komórki atypowe, bardzo duże prawdopodobieństwo raka złośliwego, konieczna dalsza diagnostyka

W przypadku dalszej diagnostyki w celu wykrycia rodzaju stanu zapalnego, bądź wykluczenia/ potwierdzenia istnienia raka wykonuje się m.in.: biocenozę (zwaną również czystością pochwy), kolposkopię, biopsję, pobiera się wycinek do badania histopatologicznego.

Polecamy również:
» Cykl miesiączkowy