Codzienny pośpiech często nie sprzyja prawidłowej diecie. Jednak kobiety starające się o dziecko lub będące już w ciąży powinny zwrócić baczniejszą uwagę na to, co jedzą oraz w jakich ilościach. Niegdyś popularne było stwierdzenie, że kobiety spodziewające się dziecka powinny jeść za dwoje. Dziś radzi się, by jadły raczej dla dwojga. Badania wykazały ścisłą zależność pomiędzy stanem zdrowia dzieci po urodzeniu a dietą matki w czasie ciąży.

Zdecydowana większość kobiet spodziewających się dziecka, które stosowały dietę, urodziło zdrowe dzieci, w przeciwieństwie do matek odżywiających się nieprawidłowo. Stwierdzono także, iż odpowiednia dieta ma bezpośredni wpływ na rozwój narządów dziecka. Co więc należy jeść w trakcie ciąży, by zapewnić swojemu paluszkowi zdrowy start?

Przede wszystkim to, na co ma się ochotę – jedzenie ma być przyjemnością, a nie przymusem. Oprócz tego żywienie powinno być od początku ciąży pełnowartościowe i zawierać wszelkie składniki niezbędne rozwijającemu się w jej łonie człowiekowi. Największe znaczenie ma różnorodność spożywanych posiłków. Najlepsze są produkty nieprzetwarzane – świeże owoce, warzywa, mrożonki lub warzywa gotowane na parze. Należy unikać produktów z konserwantami, sztucznymi substancjami smakowymi i barwnikami. Zaleca się ograniczyć spożycie tłuszczów pochodzenia zwierzęcego poprzez zastąpienie ich olejami roślinnymi, a „puste kalorie”, zawarte głównie w słodyczach, słodkimi zamiennikami jak suszone owoce. W okresie ciąży nie powinno się stosować diet odchudzających oraz pić alkoholu, nadmiernej ilości mocnej kawy i herbaty. Dla polepszenia nie tylko samopoczucia ale i dla dobra rozwijającego się dziecka warto unikać produktów ciężkostrawnych takich jak smażone w głębokim tłuszczu potrawy czy ciasta z kremem.

Dieta w ciąży

Co więc należy spożywać w trosce o zdrowie swoje i rozwijającego się maleństwa?

• Produkty zbożowe, stanowiące główne źródło energii i zawierające duże ilości węglowodanów. Szczególnie zalecane są produkty pełnego przemiału – ciemne pieczywo, grube kasze, ryz i płatki owsiane.
• Owoce i warzywa, szczególnie te zawierające witaminę C (czarne i czerwone porzeczki, truskawki, maliny, papryka, pomidory, kalafior czy kapusta), kwas foliowy (wszystkie rośliny zielone) oraz witaminę A, czyli β-karoten (morele, śliwki, brzoskwinie, marchew, sałata czy szpinak).
• Mleko i przetwory mleczne zawierające wapń, na który zapotrzebowanie w czasie ciąży wzrasta o połowę, a który jest podstawowym budulcem kształtujących się zębów i kości. Kefiry i jogurty oraz sery, a w przypadku nietolerancji białka mleka skonsultowane z lekarzem preparaty zabezpieczające zapotrzebowanie na wapń rozwijającego się młodego organizmu.
• Mięso, wędliny i drób, dostarczające pełnowartościowego białka oraz dobrze przyswajalnego żelaza i witamin z grupy B. Najkorzystniejsze będzie chude mięso (kurczak, indyk) w opozycji do mięsa czerwonego oraz dużych ilości wędlin, zawierających sól i konserwanty, oraz surowego lub niedosmażonego mięsa, obecnego np. w tatarze. Warto także wzbogacić dietę o ryby morskie, będące źródłem witaminy D, jodu, fluoru i żelaza, a także nienasyconych kwasów tłuszczowych.
• Źródłem białka będą nasiona roślin strączkowych i jajka, jednak w przypadku tych ostatnich pamiętać trzeba o cholesterolu.
• Warto także dostarczać większe ilości płynów – zwłaszcza w II trymestrze ciąży i okresie laktacji wskazane jest przyjmowanie ok. 1,5 – 2 litrów płynów w postaci niegazowanej wody mineralnej, mleka, kompotów, soków owocowych i warzywnych oraz herbatek ziołowych.

Ważne jest także, by dieta była odpowiednio zbilansowana z godna z „piramida zdrowego żywienia”, a zażywanie dodatkowych preparatów witaminowych konsultowane z lekarzem prowadzącym – nadmiar witamin i mikro oraz makroelementów może mieć szkodliwy wpływ na dziecko.

dr n. med. Piotr Miciński

Specjalista położnictwa, ginekologii i endokrynologii,

Prezes Zarządu Centrum Leczenia Niepłodności w Mysłowicach "Novomedica"